Dünyada ve ülkemizde çocukluk çağının en sık beslenme sorunu demir eksikliğidir. Sinsi ilerler: belirgin anemi gelişmeden önce bile beyin gelişimini ve öğrenmeyi olumsuz etkileyebilir. Bu yüzden tarama ve korunma kritiktir.

Kimler Risk Altında?

  • Prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebekler
    1. aydan sonra demirden fakir beslenenler (geç/yanlış ek gıda)
  • Günde 500 ml'den fazla inek sütü içen 1 yaş üstü çocuklar (süt demiri baskılar!)
  • Hızlı büyüyen ergenler, adet gören kızlar

Belirtiler

Solukluk (en iyi göz kapağı içi ve avuçta görülür) • çabuk yorulma, halsizlik • iştahsızlık • huzursuzluk, dikkat dağınıklığı • sık enfeksiyon • pika (toprak, kâğıt, buz yeme isteği) • tırnaklarda kaşıklaşma

Tanı

Basit bir hemogram + demir paneli (ferritin) ile konur. Ferritin, vücut demir deposunun en iyi göstergesidir.

Tedavi ve Korunma

  • Koruyucu: Tüm bebeklere 4-12. ay arası demir damlası (ülkemizde rutin uygulama)
  • Tedavi: Eksiklik saptanırsa kiloya göre hesaplanan dozda 3-4 ay demir tedavisi + kontrol tahlili
  • Beslenme: Kırmızı et, yumurta, kuru baklagil, pekmez, koyu yeşil yapraklılar; yanında C vitamini emilimi artırır. Yemekle birlikte çay-süt demir emilimini bloke eder.

⚠️ Demir ilaçları çocuklar için zehirlenme riski taşır — kilitli yerde saklayın.