Havalar soğuyup kaloriferler, sobalar yanmaya başlayınca bebeklerin cildi pürüzlenir; yanaklarda, ellerde ve bacaklarda kuruluk ve pullanma görülür. Bebek derisi yetişkinlerinkinden ince olduğu için nemini daha kolay kaybeder. Kuru cilt çoğu zaman basit bakım değişiklikleriyle düzelir; ancak bazen egzamanın ilk işareti olabilir. Bu yazıda kışın cildi korumak için neler yapılabileceğini ve hangi durumda muayene gerektiğini özetliyoruz.

Bebek cildi kışın neden kurur?

  • Soğuk dış hava ve rüzgâr cildin yüzeyindeki koruyucu yağ tabakasını zayıflatır.
  • Isıtılan iç ortamın kuru havası cilt nemini çeker; kalorifer ve soba bu etkiyi artırır.
  • Uzun ve sıcak banyolar, köpüklü ve parfümlü ürünler cildin doğal yağlarını giderir.
  • Kalın, sentetik ya da yünlü giysiler ve aşırı giydirme terlemeye ve tahrişe yol açar.

Yüz, ağız çevresi ve eller en çabuk etkilenen bölgelerdir. Salya, mama artıkları ve sık silme ağız çevresini tahriş eder. Bu bölgeleri parfümlü ıslak mendille sık sık silmek yerine ılık suyla nemlendirilmiş yumuşak bir bezle silip nazikçe kurulamak cildi daha az yorar. Dudak kuruluğu ve çatlaklar için dudak çatlaması yazımıza bakabilirsiniz.

Yenidoğanda soyulma normal mi?

Doğumdan sonraki ilk haftalarda derinin üst katmanının pul pul dökülmesi sık görülür; özellikle el ve ayaklarda belirgindir. İngiltere'deki NHS kurumlarının bilgilendirmelerine göre bu üst katman birkaç gün içinde dökülür ve altından sağlıklı deri çıkar. Bu dönemde kuru ya da çatlak deriye krem ve losyon sürülmemesi, banyoda yalnız sade su kullanılması önerilir. İlk aydan sonra, gerekirse kuru bölgelere parfümsüz bir nemlendirici az miktarda sürülebilir.

Banyo nasıl olmalı?

Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) kışın kuru cilde karşı şunları önerir:

  • Banyoyu 10 dakikadan kısa tutun, suyu sıcak değil ılık yapın.
  • Köpük banyosu ve parfümlü sabunlardan kaçının; kullanacağınız temizleyici parfümsüz ve hassas cilde uygun olsun.
  • Banyodan sonra cildi ovalamadan, yumuşak pamuklu havluyla bastırarak kurulayın.

Bebeği her gün yıkamak gerekmez. Banyo sıklığı ve ilk banyo için bebek banyosu yazımıza bakabilirsiniz.

Nemlendirme

AAP'ye göre nemlendirici banyodan hemen sonra, cilt hâlâ hafif nemliyken sürüldüğünde nemi daha iyi hapseder ve cilt tahriş olmasa bile günde en az iki kez kullanılması kuruluk ve kaşıntıyı azaltır. Merhemler en yağlı ve en koruyucu olanlardır; kremler de nemi iyi tutar; losyonlar daha sulu olduğu için çok kuru ciltte yetersiz kalabilir. Ürünü az miktarda, parfüm, boya ve alkol içermeyen seçeneklerden seçin. Hangi ürünün uygun olduğunu bebeğinizi izleyen hekime sorabilirsiniz.

Giysi, çamaşır ve oda havası

  • Cilde temas eden giysileri pamuklu seçin; yeni giysileri giydirmeden önce yıkayın.
  • Parfüm ve boya içermeyen deterjan kullanın; yumuşatıcı ve kurutma mendillerinden kaçının.
  • Bebeği aşırı giydirmeyin; terleme kaşıntıyı artırır. Uygun oda sıcaklığı için bebek odası kaç derece olmalı yazımıza bakın.
  • AAP, ev içi nemin yaklaşık yüzde 40 civarında tutulmasını önerir. Gerekirse soğuk buharlı bir oda nemlendiricisi kullanılabilir; cihaz düzenli temizlenmeli ve bebeğin ulaşamayacağı yerde durmalıdır.

Kuru cilt mi, egzama mı?

Kuru ciltte deri pürüzlü ve mattır; kaşıntı hafiftir ve bakımla düzelir. Egzamada (atopik dermatit) ise yoğun kaşıntı, kızarık ve pullanan yamalar vardır; bebeklerde yanaklar, saçlı deri, kol ve bacakların dış yüzü sık tutulur, şikâyetler alevlenip söner. Ayrıntılar için atopik dermatit (egzama) yazımızı okuyabilirsiniz.

Ne zaman hekime başvurmalı?

  • Bakım değişikliklerine rağmen kuruluk ve kaşıntı sürüyorsa (AAP)
  • Kızarık, pullanan, bebeği uyutmayan kaşıntılı yamalar varsa
  • Derin çatlaklar, kanama, sulanma, sarı kabuklanma ya da ateş varsa (enfeksiyon belirtisi olabilir)
  • Saçlı deride yağlı, sarı kabuklar varsa (konak)
  • Kızarıklık bez bölgesinde yoğunlaşıyorsa (pişik)

Yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde cilt, beslenme ve büyüme birlikte değerlendirilir; bu konuda yenidoğan takibi sayfamıza göz atabilirsiniz. Gaziantep Şahinbey'deki Özel Düztepe Yaşam Hastanesi'nden randevu alabilirsiniz.