Sürekli burnu akan, geceleri öksüren, cildi kaşınan ya da bazı gıdalardan sonra huzursuzlanan bir çocuk çoğu ailede "yine mi hasta oldu?" sorusunu doğurur. Oysa bu yakınmaların altında çoğu zaman alerji yatar. Alerji belirtilerini erken tanımak, gereksiz antibiyotik kullanımını önler ve çocuğun uykusunu, okul başarısını ve günlük yaşamını korur.

Sisteme Göre Alerji Belirtileri

Alerji tek bir bölgeyle sınırlı kalmaz; vücudun farklı sistemlerinde ipucu verir:

  • Burun ve gözler: Sürekli hapşırma, burun kaşıntısı ve tıkanıklık, berrak akıntı, gözlerde kaşıntı-sulanma. Çocuk sık sık burnunu yukarı çeker veya avucuyla siler ("alerjik selam").
  • Solunum: Gece ve sabaha karşı artan kuru öksürük, eforla gelen nefes darlığı, hışıltı (ıslık sesi). Ayrıntı için çocuklarda astım ve tekrarlayan hışıltı yazılarımıza bakabilirsiniz.
  • Cilt: Kuru, kaşıntılı, kızarık zeminler; özellikle yanak, dirsek ve diz arkasında atopik dermatit (egzama) veya ani çıkan kaşıntılı kabarıklıklar (ürtiker).
  • Sindirim: Belirli gıdalardan sonra kusma, ishal, kanlı-mukuslu dışkı veya huzursuzluk; bebeklerde sık görülen inek sütü alerjisi bunun tipik örneğidir.

Enfeksiyon mu, Alerji mi?

Aileleri en çok zorlayan ayrım budur. Şu ipuçları alerjiyi düşündürür:

  • Şikâyetler ateşsiz seyreder ve haftalarca sürer.
  • Akıntı berraktır, kaşıntı ön plandadır.
  • Belirli ortam veya mevsimlerde (bahar, toz, ev tozu, evcil hayvan) belirginleşir.
  • Ailede alerji, astım veya egzama öyküsü vardır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

  • Haftalarca süren, tekrarlayan öksürük, burun akıntısı veya kaşıntı
  • Gece uykuyu bölen öksürük ya da nefes darlığı
  • Belirli bir gıdadan sonra dudak-yüz şişmesi, kusma veya döküntü
  • Geçmeyen, kaşıntılı cilt kuruluğu

Nefes almakta zorlanma, yutkunamama, yaygın şişlik (anjiyoödem) veya bilinç değişikliği ciddi alerjik reaksiyon (anafilaksi) belirtisidir ve acil durumdur.

Tanıda Yaklaşımımız

Alerjide en değerli araç ayrıntılı öyküdür: şikâyetin ne zaman, neyle ortaya çıktığını birlikte değerlendiririz. Gerektiğinde öyküye göre seçilmiş alerji testleri planlanır; gereksiz ve geniş test panellerinden kaçınırız. Kliniğimizde sunduğumuz çocuk alerji değerlendirmesi ile tetikleyiciler belirlenip kişiye özel bir plan oluşturulur. Alerjinin ilerleyen yıllardaki seyri için atopik marş yazımız yol gösterir.

📅 Çocuk alerji değerlendirmesi için randevu alın

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz. — Uzm. Dr. Hasan Keleş