Çocuklarda ishal-kusmanın en sık nedeni viral gastroenterittir (başta rotavirüs). Hastalığın kendisi genelde tehlikeli değildir; asıl tehlike susuz kalmaktır (dehidratasyon). Tüm yönetim buna odaklanır.

Susuzluk İşaretleri — Bunları Ezberleyin

Hafif-orta Ağır (ACİL)
Ağız kuruluğu 8+ saat hiç idrar yok
Islak bez sayısında azalma Gözyaşsız ağlama, çökük göz
Hafif halsizlik Bıngıldakta çökme
Susama artışı Aşırı uyku hali, tepkisizlik
Cilt turgorunda azalma

Evde Yönetimin 4 Kuralı

  1. ORS (ağızdan sıvı çözeltisi) verin. Eczaneden hazır paket; her ishalli dışkıdan sonra yaşa göre 50-100 ml. Az ve sık verin.
  2. Beslenmeyi kesmeyin. Emzirmeye aynen devam; büyük çocukta yoğurt, çorba, patates, ekmek gibi tolere edilen gıdalar sürsün. Asitli/şekerli içecekler (hazır meyve suyu, gazoz) ishali artırır.
  3. Kusmada bekle-küçük başla: Son kusmadan 30 dk sonra çay kaşığıyla başlayın, kademeli artırın.
  4. Çinko ve probiyotik: Hekiminizin önerisiyle ishal süresini kısaltabilir.

❌ İshal kesici ilaçlar çocuklarda kullanılmaz — bağırsakta toksin birikmesine yol açabilir. ❌ Antibiyotik çoğu ishalde gereksizdir; kanlı-ateşli ishalde hekim karar verir.

Acile Götürün

Kanlı ishal • safralı (yeşil) kusma • ağır susuzluk işaretleri • 3 aydan küçük bebekte ateşli ishal • şiddetli karın ağrısı • 12 saatten uzun hiçbir sıvıyı tutamama

Korunma: El hijyeni + rotavirüs aşısı bebekleri ağır ishalden büyük ölçüde korur.