Yaz aylarında havuz veya denizden çıkan çocuğun "kulağım ağrıyor" demesi çok sık karşılaştığımız bir durumdur. Halk arasında "yüzücü kulağı" denen bu tablonun tıbbi adı dış kulak yolu iltihabıdır (otitis eksterna). Kulak kepçesinden zara kadar uzanan dış kulak kanalının iltihaplanmasıdır ve orta kulak iltihabından farklı, ayrı bir hastalıktır. Endişelenmeniz doğal; ancak çoğu olgu doğru yaklaşımla kısa sürede rahatlar.

Normalde dış kulak kanalını koruyan ince bir kulak kiri tabakası ve hafif asidik bir ortam vardır. Suyun uzun süre kanalda kalması bu koruyucu tabakayı bozar, ortamı nemli hâle getirir ve bakterilerin (çoğunlukla Pseudomonas) çoğalmasına zemin hazırlar. Pamuklu çubukla kulağı temizlemeye çalışmak veya kaşımak da kanal cildini çizerek iltihabı kolaylaştırır.

Belirtiler

  • Kulak kepçesi çekildiğinde veya kulak önündeki çıkıntıya (tragus) bastırıldığında belirgin şekilde artan ağrı — dış kulak iltihabının en tipik bulgusudur
  • Kulakta kaşıntı, dolgunluk ve basınç hissi
  • Kanalın şişmesine bağlı işitmede azalma, seslerin boğuk gelmesi
  • Önce berrak, sonra sarımsı-iltihaplı akıntı
  • Kulak girişinde kızarıklık, şişlik ve dokununca hassasiyet
  • Genellikle yüksek ateş yoktur; ateş belirginse başka bir durum düşünülür

Bu tablo, soğuk algınlığını izleyen ve yatınca artan orta kulak ağrısından farklıdır. Ayrımı netleştirmek için orta kulak iltihabı (otit) yazımıza da göz atabilirsiniz.

Evde Ne Yapılır

  • Kulağı kuru tutun; yüzmeye ve suya girmeye ara verin
  • Doktorun önerdiği dozda parasetamol veya ibuprofen ağrıyı rahatlatır
  • Kanala pamuklu çubuk, mendil veya parmak sokmayın; kaşımak iltihabı artırır
  • Kulağa kendi kararınızla zeytinyağı, alkol, kolonya, anne sütü veya bitkisel karışım damlatmayın
  • Dışarıdan, kulak çevresine uygulanan ılık kompres ağrıyı hafifçe azaltabilir
  • Hekim uygun gördüğünde reçete edilen damlaları düzenli ve süresi boyunca kullanın

Tedavide genellikle hekim, kulak zarının sağlam olduğunu gördükten sonra iltihabı ve şişliği azaltan kulak damlaları önerir. Zarda delik varsa bazı damlalar sakıncalı olabileceğinden, damlayı mutlaka muayeneden sonra kullanmak gerekir.

Ne Zaman Doktora / Acile Başvurmalı

  • Kızarıklık ve şişliğin kulak kepçesine, yüze veya boyuna yayılması
  • Ateşin eklenmesi, giderek artan şiddetli ağrı
  • Kulak arkasında şişlik, kızarıklık ve kulağın öne itilmesi (derin enfeksiyon şüphesi)
  • Yüzde kayma, ağız kenarında düşüklük gibi sinir tutulumu belirtileri
  • Kulaktan kötü kokulu, bol akıntı
  • 48–72 saatte düzelmeyen ya da kötüleşen şikâyetler
  • Şeker hastalığı veya bağışıklığı baskılayan bir durum varlığında her dış kulak iltihabı hekimle değerlendirilmelidir

Kulak ağrısının genel nedenleri ve gece ağrısında ilk yaklaşım için çocuklarda kulak ağrısı yazısı yol gösterici olabilir.

Korunma

  • Havuz veya denizden sonra başı iki yana eğerek suyun akmasını sağlayın, kulağı havluyla dıştan kurulayın
  • Kanalı çizeceğinden pamuklu çubuk kullanmayın; kulak kiri kendiliğinden atılır
  • Sık yüzen çocuklarda hekim önerisiyle uygun kulak tıkacı düşünülebilir
  • Saç kurutma makinesini en düşük ısıda ve uzaktan tutarak kulağı hafifçe kurutmak nemi azaltır
  • Temiz, bakımlı havuz ve temiz deniz suyu tercih edin

Yaz boyunca havuz, deniz ve güneşle ilgili genel önlemler için bebeklerde havuz, deniz ve güneş yazısını da okuyabilirsiniz.

📅 Çocuğunuz için online randevu: Uzm. Dr. Hasan Keleş — randevu sayfası

İlgili yazılar: Çocuklarda kulak ağrısı · Orta kulak iltihabı (otit) · Bebeklerde havuz, deniz ve güneş

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun sağlık durumuyla ilgili endişeleriniz için mutlaka bir çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurun.

Uzm. Dr. Hasan Keleş — Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Gaziantep