Bayılma; beyne giden kan akımının kısa süreli azalmasıyla bilincin geçici kaybıdır. Ergenlik çağındaki gençlerin yaklaşık %15–25'i en az bir kez bayılır. Çoğu iyi huyludur; ancak az bir kısmı kalp kaynaklı olabileceğinden her ilk bayılma değerlendirilmelidir.

En Sık Neden: Vazovagal Senkop

Uzun süre ayakta kalma, sıcak-kalabalık ortam, açlık, kan görme, ani korku-heyecan tetikler. Öncesinde karartı, baş dönmesi, terleme, bulantı, kulak çınlaması gibi haberciler olur; çocuk yere yığılır ve saniyeler içinde kendine gelir. Bol sıvı, düzenli öğün ve haberci hissedince çömelme/yatma ile ataklar büyük ölçüde önlenir.

Küçük Çocukta: Katılma Nöbeti

6 ay–4 yaş arasında ağlama, öfke veya canının yanması sırasında nefesin tutulup morarma/solma ile kısa bilinç kaybı görülebilir. Korkutucu görünse de iyi huyludur; demir eksikliğiyle ilişkili olabileceğinden hemogram bakılır.

Kalp Kaynaklı Bayılmayı Düşündüren Bulgular

  • Egzersiz sırasında bayılma
  • Öncesinde çarpıntı veya göğüs ağrısı
  • Habersiz, aniden yere düşme ve yaralanma
  • Ailede genç yaşta ani ölüm öyküsü
  • Yüzerken bayılma

Bu durumlarda EKG ve kardiyoloji değerlendirmesi şarttır.

Bayılan Çocuğa İlk Yardım

Sırtüstü yatırıp bacakları yükseltin, sıkı giysileri gevşetin, ortamı havalandırın; ağzına bir şey vermeyin ve kendine gelmeden ayağa kaldırmayın. Kasılma 1 dakikadan uzun sürüyor, bilinç 1–2 dakikada açılmıyorsa 112'yi arayın.

📅 Çocuğunuz için online randevu: Uzm. Dr. Hasan Keleş — randevu sayfası

İlgili yazılar: Havale · Demir eksikliği

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun sağlık durumuyla ilgili endişeleriniz için mutlaka bir çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurun.

Uzm. Dr. Hasan Keleş — Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Gaziantep