Otizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal iletişim ve etkileşimde farklılıklar ile tekrarlayıcı davranış ve sınırlı ilgi alanlarıyla seyreden nörogelişimsel bir durumdur. "Spektrum" olması, her çocuğun farklı ve kendine özgü olduğunu anlatır. Bu yazının amacı etiketlemek değil, ailelerin erken işaretleri tanıyıp zamanında değerlendirme yaptırmasına yardımcı olmaktır.

Erken Uyarıcı İşaretler

Aşağıdaki bulgular değerlendirme gerektirebilir (tek başına biri "otizm" demek değildir):

  • İsme tepki vermeme (işitme normalken)
  • Göz temasının az olması, yüz ifadelerini paylaşmama
  • İşaret etme, gösterme, paylaşımlı dikkatin gelişmemesi
  • Dilin gecikmesi veya daha önce kazanılmış kelimelerin kaybı
  • Tekrarlayıcı hareketler (sallanma, parmak ucunda yürüme), rutine aşırı bağlılık
  • Akran oyununa, taklit oyununa ilgisizlik

Ne Zaman Fark Edilir?

Bulgular çoğu zaman ilk 2 yılda belirginleşir; bazı işaretler 12-18 ayda görülebilir. Düzenli sağlam çocuk izlemi sırasında yapılan gelişim taramaları, bu işaretlerin erken yakalanmasını sağlar. Genel gelişim basamakları için bebeklerde ay ay gelişim yazımız faydalıdır.

Erken Tanının Önemi

Beynin en hızlı geliştiği erken dönemde başlanan destek, çocuğun iletişim ve sosyal becerilerini güçlü biçimde etkiler. Bu nedenle erken tanı = erken destek ilkesi önemlidir. Tanı tek bir testle değil; gözlem, gelişim öyküsü ve uygun tarama araçlarıyla, bütüncül biçimde konur.

Aileye Düşenler

  • Şüphe duyduğunuzda "bekleyip görelim" demeden değerlendirme yaptırın.
  • Çocuğu damgalamadan, güçlü yönlerini destekleyerek yaklaşın.
  • Erken destek programlarına ve uygun uzman yönlendirmesine açık olun.

Gelişimsel kaygılarda diğer uyarıcı işaretler için gelişim bozuklukları ve gerilik belirtileri yazımıza bakabilirsiniz. Gaziantep Şahinbey'de değerlendirme ve yönlendirme için yanınızdayız.

📅 Gelişim değerlendirmesi için randevu alın

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz. — Uzm. Dr. Hasan Keleş